دگرگونی مغزهای مدرن

برای جوانان و نوجوانان امروز که لقب حرفه ای های دنیای دیجیتال را به خود اختصاص داده اند، شاید تصور جهانی بدون کامپیوتر، اخبار 24 ساعته، اینترنت، موبایل و ... غیر ممکن باشد. بسیاری از این جوانان هرگز وارد کتابخانه ها نمی شوند، چرا که به جای آن نمی توانند اطلاعات مورد نظر خود را با استفاده از موتورهای جستجوی یاهو و گوگل و ... به دست بیاورند.

یقینا شبکه عصبی مغز این افراد با کسانیکه به تازگی و در بزرگسالی قدم به دنیای دیجیتال گذاشته اند و شبکه عصبی آنها زمانیکه ارتباطات اجتماعی رودررو متداول بود پایه گذاری شده، متفاوت است. اما دکتر گری اسمال و جی جی ورگان (Gary Small & Gigi Vorgan) نویسندگان کتاب مشهور iBrain در این زمینه خبر خوبی نیز دارند:

"افزایش فناوری های دیجیتال نه تنها بر روی روش زندگی و نحوه ارتباطات ما تاثیر می گذارد، بلکه مغز ما را کاملا دگرگون می کند. تعاملات روزمره با تکنولوژی هایی نظیر کامپیوتر، تلفن های هوشمند، بازی های ویدئویی و موتورهای جستجو مانند گوگل باعث فعالیت زیادتر سلول های مغزی شده که در نهایت منجر به تقویت مسیرهای جدید عصبی و از بین رفتن عصب های قدیمی می شود. به خاطر این انقلاب در زمینه فناوری، مغز ما با سرعت بی سابقه ای در حال رشد و تکامل است."

فناوری دیجیتال بر روی احساسات و رفتار ما و عملکرد مغزی مان تاثیر دارد.

هرچند که ما از نحوه این تغییرات در سیستم عصبی مان بی خبر هستیم، اما این تغییرات می توانند در اثر تکرار، نهادینه شوند.

روند تکامل مغز که در طی یک نسل رخ داده ممکن است به عنوان مهم ترین و بنیادی ترین پیشرفت انسان در طول تاریخ بشر باشد. به عقیده اسمال و ورگان " شاید از زمانی که انسان اولیه آموخت که چگونه با ابزار مختلف کار کند، چنین تغییری در روند تکامل مغز انسان ایجاد نشده است."

آمار و داده ها: مغز و فناوری

1- از هر 10 خانه آمریکایی، 7 خانه به اینترنت پرسرعت مجهز است. در کانادا نیز با آمار مشابهی روبه رو هستیم. اینترنت رفته رفته به عنوان اصلی ترین محرک مغز انسان جایگزین تلویزیون می شود.

2- طبق تحقیقات دانشگاه استندفورد، به ازای هر یک ساعتی که با کامپیوتر صرف می کنیم، روابط اجتماعی و رودر روی ما، نیم ساعت کاهش می یابد.

3- با استفاده از دوربین های موبایل که قابلیت عکاسی و فیلمبرداری دارند می توان هر فایلی را بر روی سایت هایی نظیر Youtube، MySpace، FaceBook قرار داد. این سایت ها کم کم به غول هایی در دنیای بازرگانی تبدیل شده و مانع رشد روش های قدیمی تجارت و بازرگانی می شوند.

4- در نتیجه رشد سریع مغزی جوانان و خو گرفتن آنها به فضای دیجیتال، شاهد ایجاد شکاف بزرگی میان جمعیت جوان و مسن در یک نسل هستیم. در واقع در این مقیاس با دو نوع فرهنگ مختلف مواجه می شویم.

5- نسل قدیم باید خود را با شرایط جدید هماهنگ کنند، در غیر این صورت از نظر اجتماعی، سیاسی و اقتصادی با مشکل روبه رو خواهند شد.

6- به عقیده عده ای، این انقلاب فناوری باعث کاهش دقت و تمرکز افراد شده است.

 ما باید در این زمینه تعادل ایجاد کنیم. همزمان که روابط شخصی خود را حفظ می کنیم باید قادر به ایجاد رابطه با دنیای جدید و از میان برداشتن شکاف دیجیتالی موجود در میان نسل ها باشیم.

ابتدا بهتر است توانایی ها و ضعف های خود را در زمینه های مختلف شناسایی کنیم. این تفکر که نسل قدیم انعطاف کمتری در همگام شدن با فناوری های مدرن از خود نشان می دهد، قابل قبول نیست.

بسیاری از این افراد نیازی به کسب توانایی های دنیای دیجیتال ندارند و برخی از آنها می توانند از کمک دیگران در این امر استفاده کنند. به همین نسبت چه بسا افرادی از نسل قدیم که جوان ها را در استفاده از فناوری های روز پشت سر گذاشته و جوانان نیازمند کمک آنها باشند.

برای آگاهی از میزان تاثیر فناوری های جدید بر روی سیستم مغزی شما، سه تست را برایتان آماده کرده ایم. لطفا پیش از خواندن پاسخ هر تست، آن را انجام داده و سپس ادامه مقاله را بخوانید.

تست 1 : میزان دقت در انجام چندکار به صورت همزمان

با پاسخ دادن به سوالات تست 1، میزان توانایی و دقت خود را حین انجام چندین کار مختلف بسنجید.

چنانچه امتیازتان 36 و بیشتر شد، به راحتی از عهده انجام چند کار با دقت بالا بر می آیید، اما اگر در هر سوالی امتیازتان 5 و یا کمتر شد یا چنانچه مجموع امتیازتان مابین 19 و 35 شد، باید برای مدیریت برنامه های خود زمان بیشتری گذاشته و تمرکز بالاتری داشته باشید.

سوالات	معمولا		گاهی اوقات			به ندرت
	1	2	3	4	5	6	7
آیا در صورت قطع شدن کارتان، ادامه دادن کار برایتان مشکل است؟
وقتی در حال گوش دادن به دستور العمل ها هستید، آیا جزئیات مهم را از دست می دهید؟
اگر در حین مکالمه تلفنی مجبور شوید به طرف مقابل بگویید که بعدا با او تماس می گیرید، آیا پیش آمده که فراموش کنید و دیگر تماس نگیرید؟
آیا تاکنون توانسته اید 2 یا 3 کار را همزمان انجام دهید؟ ( به عنوان نمونه چک کردن ایمیل ها، صحبت با تلفن و امضاء کردن برگه های مختلف)
آیا به دلیل داشتن مشغله زیاد دچار فراموشی، خطا یا گم کردن وسایل خود شده اید؟ (یا وسایل را در محلی از جای اصلی شان قرار داده اید؟)
آیا حین تمرکز به راحتی حواستان پرت می شود؟
تست 1- میزان دقت در انجام کار به صورت همزمان

تست 2: استراحت و انجام فعالیت های دیگر بدون استفاده از کامپیوتر و اینترنت

صرف زمان زیادی برای گشت و گذار در اینترنت، چک کردن ایمیل ها و یا انجام بازی های ویدئویی به مدت طولانی باعث ایجاد تنش و اضطراب می شود. طبیعتا هرچه زمان فعالیت های آنلاین بیشتر باشد، مدت زمان کمتری برای استراحت در اختیار خواهید داشت. با پاسخ دادن به سوالات تست 2 از وضعیت خود در این مورد مطلع شوید.

اگر امتیاز شما 30 و یا بیشتر شد، می توان گفت که شما می توانید بدون استفاده از اینترنت اوقات خوبی داشته باشید. اگر در هر مورد امتیازی کمتر از 4 کسب کردید و یا مجموع امتیازتان مابین 15 تا 29 بود، باید از زندگی ماشینی فاصله گرفته و میان فعالیت های مختلف خود تعادل ایجاد کنید.

اگر امتیازی کمتر از 15 کسب کردید، بهتر است به دنبال راه هایی برای استراحت و آرامش بدون استفاده از این فناوری های جدید باشید.

سوالات	معمولا		گاهی اوقات			به ندرت
	1	2	3	4	5	6	7
آیا بدون استفاده از فناوری های جدید نیز احساس آرامش و راحتی می کنید؟
آیا زمانی را به پیاده روی یا فعالیت های خارج از خانه مثلا گشت و گذار در پارک و یا ساحل اختصاص می دهید؟
آیا از نقاشی کردن، گوش دادن به موسیقی، آشپزی و یا سایر فعالیت های سازنده – بدون استفاده از اینترنت – لذت می برید؟
آیا از مطالعه کتاب بیشتر از مطالعه اخبار آنلاین، مجلات اینترنتی و وبلاگ ها لذت می برید؟
آیا زمانی را به مدیتیشن، یوگا یا سایر فعالیت های آرامش زا اختصاص می دهید؟
تست 2: استراحت و انجام فعالیت های دیگر بدون استفاده از کامپیوتر و اینترنت

 

تست 3: اعتیاد به فناوری های پشرفته

ممکن است شما به اینترنت و یا سایر فناوری های جدید اعتیاد نداشته باشید، اما با این وجود ابزار و برنامه های زیادی وجود دارد تا شما را جذب خود کنند. با پاسخ به پرسش های تست 3 می توانید از اعتیاد یا عدم اعتیاد خود به فناوری های جدید باخبر شوید.

اگر امتیاز شما 30 و یا بیشتر باشد نگرانی در مورد اعتیاد به اینترنت و یا موارد مشابه نخواهید داشت. امتیاز مابین 15 تا 25 از وجود وابستگی بیش از حد معمول خبر می دهد. اما امتیاز زیر 15 نشانگر اعتیاد شما به اینترنت و یا سایر رسانه ها و وسایل مشابه است.

سوالات	معمولا		گاهی اوقات			به ندرت
	1	2	3	4	5	6	7
چنانچه کسی مزاحم فعالیت های آنلاین شما شود، با پرخاشگری با وی برخورد می کنید؟
آیا از فناوری های جدید به عنوان راهی برای دوری از احساسات یا شرایط ناخوشایند استفاده می کنید؟
آیا میان فعالیت های آنلاین – یا سایر فعالیت هایی که مرتبط با فناوری های جدید است – و کارهای روزمره تان تداخل زمانی ایجاد می شود؟
آیا در برابر فعالیت های آنلاین خود حالت تدافعی می گیرید؟
آیا سایرین به دلیل میزان زمان زیادی که صرف فعالیت های آنلاین یا استفاده از سایر فناوری های جدید می کنید از شما گله مند هستند؟
تست 3- اعتیاد به فناوری های پیشرفته

انقلاب فناوری باعث بروز تمرکز ناقص به صورت مداوم می شود. اصطلاح تمرکز ناقص اولین بار در سال 1998 توسط یک متخصص نرم افزار به نام Linda Stone به کار برده شد. منظور وی از این اصطلاح درگیری دائم مغز و عدم تمرکز کافی بر روی مسائل مختلف است. دقت کنید که عدم تمرکز کافی و یا تمرکز ناقص، متفاوت از داشتن مشغله های مختلف است که هر کدام دارای هدفی بوده و ما سعی می کنیم با انجام آنها کارایی خود را افزایش دهیم.

اسمال و ورگن (Gary Small & Gigi Vorgan)  معتقدند که هر چند عصر جدید دیجیتال می تواند پیامدهای منفی نیز داشته باشد، اما زندگی در این دوره بسیار هیجان انگیز است. اگر افراد حرفه ای در زمینه استفاده از فناوری های جدید و افراد غیر حرفه ای بتوانند شکاف موجود را پرکرده و ارتباط سازنده ای برقرار کنند، عملکرد مغزی هر دو گروه بهتر خواهد شد.

"قسمت جلوی مغز افرادی که وقت زیادی را صرف فناوری های جدید نظیر بازی های ویدئویی می کنند، ضعیف تر بوده و عملکرد پایینی دارد. اما این عارضه در اثر ارتباط رودر رو با سایر افراد – غیر حرفه ای – بهبود یافته و مغز این افراد قادر به ایجاد مدارهای جدید عصبی خواهد شد. از طرف دیگر غیر حرفه ای ها در اثر ارتباط با نسل حرفه ای و جوان، پیشرفت بیشتری در زمینه هماهنگ کردن خود با فناوری های جدید کسب می کنند."

در حال حاضر قطار فناوری با سرعت در حال حرکت است و ما نیز باید همگام با آن حرکت کنیم.

فناوری باعث آسان تر شدن زندگی ما می شود. همچنین باید با مشکلات استفاده از فناوری های جدید آشنا شویم. مشکلاتی نظیر اعتیاد به این فناوری ها، عوارض مغزی ناشی از بازی های ویدیویی و ایجاد مشغله های زیاد و همزمان.

ما باید در عین حال با هر دو گروه حرفه ای و غیر حرفه ای ارتباط داشته باشیم. ما قادر خواهیم بود ارتباطی درست بین نسل ها ایجاد کنیم و در نتیجه نه تنها از شرایط کنونی بهترین استفاده را ببریم، بلکه در این زمینه به پیشرفت های بیشتری نیز دست یابیم.

 

 منبع: ماهنامه اینترنت – شماره 40