سرعت اينترنتم كم شده، چيكاركنم؟!

در كشور ما هنوز هم بيشتر كاربران از خطوط تلفن ثابت و به‌صورت شماره‌گير‌ ‌برای اتصال به اينترنت استفاده می‌كنند. البته بسياری از اين كاربران هميشه از كاهش سرعت اينترنت گلايه دارند و آن را بر گردن شركت‌های فراهم‌كننده خدمات اينترنتی ‌مي‌اندازند؛ اما در حقيقت بسياری از دلايل افت سرعت متوجه خود كاربر است. به‌طور كلی می‌توان دلايل افت سرعت اينترنت را به چند دسته تقسيم كرد:
 

دلايل افت سرعت اينترنت و رفع آنها

– عوامل داخلی، كه مربوط به مشكلات درون كامپيوتر كاربر مي‌شود.

– عوامل محيطی، كه مربوط به شرايط محيطی از شركت‌های خدمات اينترنتی (ISP) تا محل اتصال كامپيوتر به اينترنت مي‌شوند.

– تهديدات، كه به‌علت آسيب‌های آگاهانه مانند ويروس‌ها و نفوذگران به‌وجود مي‌آيد.

پيش از آغاز بررسی دلايل افت سرعت اينترنت و رفع آنها لازم است تا اندكی درباره اتصال به‌صورت شماره‌گير از ديدگاه فني صحبت كنيم.

ارتباط تلفنی

از بيش از صد سال پيش، هنگامي كه نخستين طرح‌های سيستم‌های تلفن ثابت در كشورهای گوناگون اجرا مي‌شد، ابزاری كه برای انتقال امواج به‌عنوان بستر مخابراتی انتخاب شد، سيم‌های زوج به‌هم تابيده ‌بود.

اين سيم به‌دليل سادگی فناوری ساخت و نصب و نيز ارزانی قيمت تمام‌شده برگزيده شد، اما هنوز هم به‌عنوان سيم رايج در ارتباطات تلفن ثابت به‌كار می‌رود. اين سيم پهنای باند به‌نسبت بالايی را برای انتقال داده در اختيار قرار می‌داد، اما در سيستم مخابراتی تلفن ثابت، تنها از بخش كوچكی از اين پهنای باند، يعنی تنها 4 كيلوهرتز و تقريبا يك‌ دويست‌ و پنجاهم كل پهنای باند به‌كار گرفته می‌شود. مثل اين‌كه در يك اتوبان دارای 250 باند برای تردد اتومبيل‌ها، تنها يكی از باندها استفاده شود؛ تازه آن هم به‌صورت رفت و برگشت، زيرا دو طرف گفتگو تنها از همان بخش استفاده می‌كنند. به اين روش ارتباط نيمه ‌دوسويه‌ ‌گفته می‌شود و دستگاه‌های گيرنده و فرستنده به‌گونه‌ای ساخته و تنظيم شدند كه تنها از همين راه‌باريكه استفاده كنند. دليل انتخاب اين روش يكی ميل به ارزان تمام شدن دستگاه‌ها بود و ديگر اين‌كه نياز بيشتری هم احساس نمی‌شد، زيرا محدوده شنوايی و توليد صدا توسط انسان كمی بيش از 4 كيلوهرتز است.

اين استاندارد در سراسر جهان گسترش يافت و مراكز مخابراتی و دستگاه‌های تلفن بر پايه آن ساخته شدند و با وجود به‌ميان آمدن روش‌ها و ابزارهای مخابراتی ديگر، مانند كابل كواكسيال، فيبر نوری و مخابرات بی‌سيم، همچنان به‌عنوان مهم‌ترين رسانه فيزيكی در مخابرات برجای ماند.

هنگامی كه از اوايل دهه 90 ميلادي اينترنت در جهان گسترش يافت، كاربران و فراهم‌آورندگان خدمات در پی بستری مناسب براي ايجاد ارتباط و تبادل داده‌ها بودند و روش‌های بسياری را پديد آورند، اما با توجه به وجود شبكه عظيم سيم‌های زوج به هم‌تابيده در سراسر جهان، عاقلانه به‌نظر می‌رسيد كه از اين پتانسيل بزرگ نيز استفاده شود و بدين ترتيب مودم‌های‌ ‌دايال‌آپ (Dial up) به ميدان آمدند. فناوری مودم كاملا شبيه به دستگاه تلفن ثابت معمولی است و بسيار ارزان تمام می‌شود. مودم هم از همان پهنای باند استفاده می‌كند تا نيازی به تغيير در فناوری مراكز مخابراتی نباشد. البته امكان استفاده از بقيه پهنای باند سيم تلفن وجود دارد كه نيازمند نصب دستگاه گيرنده – فرستنده مخصوص و البته ساده‌ای در مراكز مخابراتی و كامپيوتر كاربر است كه به آن فناوری ‌ADSL‌‌ ‌می‌گويند. مودم‌های اوليه با سرعت 1200 بيت‌برثانيه ‌(bps)‌ به‌بازار آمدند و با پيشرفت فناوری در كدگذاری، تسهيم فركانس و موارد ديگر، به‌زودی مدل‌های 2400، 4800، 9600، 19200، 38400 و 57600 بيت‌برثانيه نيز به‌بازار آمدند كه اين آخری با نام مودم  ‌ 56‌ Kbps شناخته می‌شود و به‌دلايل فنی، تقريبا نهايت سرعت انتقال داده در محدوده فركانسی تلفن ثابت است و اگر سرعت بالاتر می‌خواهيد بايد از مودم ‌ADSL‌ يا روش‌های ديگر استفاده كنيد. اكنون با اين پيش‌زمينه اجازه دهيد كه به دلايل ايجاد اختلال و كاهش سرعت اينترنت بپردازيم.

1– گرد و خاك

گرد و خاك موجود در محيط كه به‌مرور زمان بر روی اجزای مدارهای الكترونيكی درون كامپيوتر، از جمله مودم می‌نشيند، عاملی مهم برای كاهش بازدهی سيستم است. گرد و خاك نشسته بر مدارات، بين اجزای گوناگون، اتصال كوتاه خفيفی را ايجاد می‌كنند و مسبب ايجاد گرما و اختلال در كار آن می‌شوند. سعی كنيد كه دست‌كم سالی يكبار (بسته به آلودگی و غبار محيط) مدارهای كامپيوتر خود را با احتياط تميز كنيد. برای اين منظور، شوينده‌ها و افشانه‌های گوناگونی در بازار موجود است، اما يك دستمال نخی پاكيزه كه اندكی به الكل آغشته شده باشد، برای اين كار كفايت می‌كند.

2– تعداد تلفن های متصل به خط

تعداد دستگاه‌های تلفن متصل به خط مورد استفاده برای اتصال به اينترنت، به‌دليل افت ولتاژ و جرياني كه ايجاد می‌كنند، در كيفيت آن موثر است؛ به‌ويژه آنكه يكی از آن گوشی‌ها دارای نويز و اختلالات داخلی هم باشد. سعی كنيد گوشی‌های اضافه را دست‌كم هنگام اتصال به اينترنت، از مدار خارج كنيد.

3– باد و باران

از آنجا كه بيشتر شركت‌های فراهم‌آورنده خدمات اينترنتی، از طريق ماهواره به مراكز ديگر در ارتباط هستند، هنگام وزش بادهای شديد و باراش برف و باران سنگين، ارتباطشان مختل می‌شود و بنابراين در چنين شرايطی بايد كمتر انتظار دريافت يك اتصال پرسرعت را داشته باشيد!

4– اتصالات و طول سيم

طول سيم با افت جريان الكتريكی و در نتيجه كيفيت مخابره ارتباط مستقيم دارد. البته شركت‌های مخابراتی نحوه سيم‌كشی تا از مركز مخابراتی در منزل كاربر را به‌گونه‌ای طراحی و تنظيم می‌كنند كه بر سر راه دستگاه‌هايی كه نقش تقويت‌كنندگی را هم بازی می‌كنند، قرار گيرند. سيم‌كش‌ها هم می‌بايد اين موارد را در هنگام سيم‌كشی ساختمان در نظر گيرند، اما فاصله پريز تا مودم توسط خود كاربر تعيين می‌شود. از به‌كارگيری سيم‌های با طول بسيار بپرهيزيد. هر يك متر سيم بيشتر، درصدی هرچند ناچيز از كيفيت ارتباط می‌كاهد.

5– دانلود پنهان

گاهي اوقات كاربر به اينترنت متصل است، اما اطلاعاتی را ردوبدل نمی‌كند. با اين وجود، شمارنده حجم اطلاعات مبادله شده، حجم بالايی را نشان می‌دهد. يكی از داده‌هايی كه در اين‌گونه مواقع ممكن است به كامپيوتر كاربر مبادله شود، انواع وصله‌ها‌ ‌برای سيستم‌عامل يا نرم‌افزار نصب شده روی سيستم است كه به‌هر دليل، بدون خواست يا توجه كاربر كارشان را آغاز كرده‌اند. در غير اينصورت كه مساله مربوط به ويروس يا نفوذگر است.

6– ويروس‌ها و نفوذگران

كاربران ناشی عادت دارند كه هر مشكلی كه در كامپيوترشان پيش می‌آيد را به‌گردن ويروس‌ها بيندازند، اما به‌واقع ويروس‌ها هم ممكن است موجب كاهش سرعت ارتباطی شوند. ساده‌ترين كاری كه ممكن است ويروس انجام دهد، انتقال اطلاعات ارزشمند يا بی‌ارزش از كامپيوتر كاربر يا به آن است. ‌ ‌همين كار ممكن است به‌وسيله يك نفوذگر و به‌قصد انجام كاری معين انجام پذيرد. در چنين مواقعی ممكن است هكر به رايانه شما نفوذ كرده و در حال انتقال اطلاعات شما يا نصب برنامه مخرب دلخواه خود باشد و به همين دليل، با وجود يك اتصال خوب، به‌علت تخصيص پهناي باند به برنامه‌های نفوذگر، سرعت كار كاربر پايين مي‌آيد. پس برای ايمنی سيستم خود بكوشيد. ‌ ‌

7– نگارش مرورگر

امروزه بسياری از گونه‌های مرورگر صفحات وب، مانند اينترنت اكسپلورر، فايرفاكس، مكستون، اپرا، سافاری و ...، در دسترس هستند و هر يك از آنها نگارش‌های پياپی خود را دارند. گذشته از برخی جلوه‌های نمايشی و ابزارهای ويژه، به دلايل فنی، اين مرورگرها در سرعت كار با اينترنت نيز تفاوت دارند. سعی كنيد با پرس ‌و جو از دوستان مطلع، از بهترين نگارش مرورگرهای وب آگاه شويد.

8– سنگينی برنامه‌های كامپيوتر

هر چه حجم برنامه‌های نصب شده بر كامپيوتر، به‌ويژه برنامه‌هايی كه بخشی از آنها مقيم درحافظه می‌شود، بيشتر باشد، از سرعت عمومی دستگاه و البته تا حدودی هم ارتباط با اينترنت می‌كاهد. از آنجا كه متاسفانه در كشور ما قانون حقوق پديدآورنده یا Copyright (كپی‌رايت) رعايت نمی‌شود و گران‌ترين نرم‌افزارها به‌بهای نزديك به قيمت ديسك خام به‌فروش می‌رسد، برخی از كاربران عادت كرده‌اند كه هر نرم‌افزاری كه به‌دستشان رسيد را بر ديسك‌سختشان نصب كنند، مبادا روزی به‌دردشان بخورد! شما جزو اين دسته از كاربران نباشيد.

9– ساعات شبانه روز

بديهی است كه تعداد درخواست‌ها برای اتصال به اينترنت و حجم اطلاعات مبادله شده در برخی از ساعات شبانه‌روز (مانند بعدازظهرها) بيشتر و گاهی نيز (به‌ويژه در نيمه‌شب تا سحر) كمتر است و به‌طبع مراكز مخابراتی در برخی ساعات می‌تانند كيفيت ارتباطی بالاتری را ارائه دهند و گاهی نيز در اين كار ناتوانند. اگر می‌خواهيد حجم بالايی از اطلاعات را دريافت يا ارسال كنيد، بهتر است آن را در ساعات كم‌ترافيك انجام دهيد.

10– منبع گرمايی و ميدان مغناطيسی

گرما و ميدان مغناطيسی قاتل سرعت اينترنت هستند. اگر سيم انتقالی شما از كنار بخاری يا پشت شومينه روشن می‌گذرد، حتما يك فكری برای آن بكنيد. ميدان مغناطيسی هم معمولا اطراف كابل‌های برق فشارقوی يا وسايل الكترونيكی پرمصرف (از جمله نمايشگرهاي ‌CRT)‌ تشكيل می‌شود.

و اما ...

از همه اين ها كه بگذريم، مشكلات مربوط ارائه دهندگان خدمات اينترنتی هم، جای خود را دارد. برخی از آنها دنبال هر توجيه و دست آويزی می گردند تا كيفيت پايين خدمات خود را توجيه كنند. معمولا بسياری از آنها يك پهنای باند بزرگ را از مرجعی بالاتر اجاره كرده اند و بايد آن را به مشتری نهايی خرد كنند كه البته حجم پهنای باند با حداكثر تعداد مشتريان روي خط نسبتی منطقی و قابل محاسبه دارد، اما بالاتر رفتن تعداد مشتريان از اين مرز هم اغوا كننده است؛ البته به قيمت كاهش كيفيت خدمات براي تمام مشتريان!

                                                                              

   منبع: ضمیمه کلیک شماره 230